TÓM TẮT NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
1. Tóm tắt mở đầu
Đề tài luận án: Pháp luật về quản trị doanh nghiệp xã hội
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 9380107
Họ và tên nghiên cứu sinh: Lê Nhật Bảo
Họ và tên người hướng dẫn:
1. PGS.TS. Bùi Xuân Hải
2. PGS.TS. Phan Huy Hồng
Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Luật TP. HCM
2. Nội dung trang thông tin tóm tắt
Thứ nhất, những đóng góp học thuật và lý luận.
Luận án đã hệ thống hóa và phát triển khung lý luận về doanh nghiệp xã hội (DNXH), chỉ ra bản chất “lai ghép” của DNXH giữa mục tiêu kinh tế và xã hội. Từ đó, làm rõ tác động của mục tiêu xã hội đến khung pháp luật về quản trị DNXH, tiêu biểu như trách nhiệm của người quản lý, sự tham gia của các bên liên quan, cơ chế kiểm soát tài sản và minh bạch thông tin trong quản trị DNXH. Vì vậy, pháp luật về quản trị DNXH không thể sao chép cơ chế của doanh nghiệp vì lợi nhuận hay tổ chức phi lợi nhuận, mà phải hình thành một khung pháp luật riêng biệt, phù hợp với mâu thuẫn và xung đột lợi ích đặc thù.
Luận án đưa ra quan niệm rằng pháp luật về quản trị DNXH là cơ chế bảo vệ sứ mệnh xã hội trước nguy cơ “chệch hướng” khi DNXH tham gia thị trường kinh doanh. Trách nhiệm của người quản lý DNXH không chỉ giới hạn ở nghĩa vụ trung thành và cẩn trọng với doanh nghiệp, mà còn bao hàm nghĩa vụ “cân bằng lợi ích” – một phạm vi trách nhiệm đặc thù chưa từng được nhấn mạnh trong các nghiên cứu trước đây ở Việt Nam. Xác lập nguyên tắc về sự tham gia của các bên liên quan trong quản trị DNXH, giúp cân bằng lợi ích cộng đồng với lợi ích kinh tế. Đề xuất quan điểm pháp lý về kiểm soát tài sản trong DNXH: không chỉ ngăn ngừa tư lợi trong phân phối lợi nhuận, mà còn kiểm soát cả việc giải thể, mua lại vốn góp để bảo vệ khối tài sản. Minh bạch thông tin trong DNXH phải gắn liền với trách nhiệm giải trình về tác động xã hội, chứ không chỉ dừng ở báo cáo tài chính.
Thứ hai, đóng góp thực tiễn.
Phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về quản trị DNXH, chỉ ra những bất cập cơ bản như: thiếu quy định cụ thể về trách nhiệm người quản lý, sự tham gia của các bên liên quan còn mờ nhạt, chưa có cơ chế kiểm soát tài sản đặc thù, và minh bạch thông tin còn hình thức. Đưa ra các kiến nghị khả thi nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam: 1) Bổ sung quy định về nghĩa vụ pháp lý đặc thù của người quản lý DNXH; 2) Thiết lập cơ chế tham gia của các bên liên quan với chi phí tuân thủ hợp lý; 3) Hoàn thiện cơ chế khóa tài sản và kiểm soát các giao dịch có nguy cơ làm suy giảm tài sản của DNXH sai mục đích; 4) Hoàn thiện quy định về công khai thông tin và báo cáo tác động xã hội.
Thứ ba, giá trị tham khảo và chính sách.
Luận án cung cấp một nguồn tham khảo học thuật đầy đủ cho nghiên cứu, giảng dạy và xây dựng chính sách pháp luật về DNXH tại Việt Nam. Gợi mở định hướng lập pháp nhằm hoàn thiện khung pháp luật về DNXH. Đóng góp vào chính sách phát triển kinh tế – xã hội: giúp DNXH trở thành công cụ hữu hiệu để giải quyết các vấn đề xã hội theo cơ chế thị trường, thúc đẩy phát triển bền vững.
