THÔNG TIN LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐƯA LÊN MẠNG
Tên đề tài luận án: Mối liên quan giữa đột biến gen pre-S/S của HBV và ung thư biểu mô tế bào gan
Chuyên ngành: Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới Mã số: 9720109
Họ và tên nghiên cứu sinh: NGUYỄN QUANG TRUNG
Họ và tên người hướng dẫn:
1. PGS.TS PHẠM THỊ LỆ HOA
2. PGS. TS HOÀNG ANH VŨ
Tên cơ sở đào tạo: Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
TÓM TẮT NHỮNG KẾT LUẬN MỚI CỦA LUẬN ÁN
– Đặt vấn đề: Viêm gan vi rút B (VGB) mạn hiện vẫn là vấn đề sức khỏe lớn trên thế giới và tại Việt Nam, với gần 1 triệu ca tử vong hàng năm vì xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan (HCC). HCC là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại nước ta và đột biến gen pre-S/S của vi rút viêm gan B (HBV) có liên quan với HCC.
– Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: cắt ngang phân tích, thực hiện tiến cứu 88 ca và hồi cứu 212 ca bệnh nhân (BN) nhiễm HBV mạn.
Nghiên cứu thực hiện giải trình tự gen pre-S/S bằng phương pháp giải trình tự trực tiếp trên 300 BN nhiễm HBV mạn để xác định tỷ lệ đột biến tại gen pre-S/S và phân tích mối liên quan giữa các đột biến gen này với HCC.
– Kết quả: Đột biến điểm pre-S1 là 58,8%, pre-S2 là 78,1% và S là 66,9%. Vị trí axít amin thay thế nhiều nhất của pre-S1 là V68 và T87 (>45%), pre-S2 là T125 (43,7%) và I150 (28,9%). Đột biến xóa đoạn của pre-S1 là 21,3% và của pre-S2 là 15,1%. Đột biến vùng chức năng của pre-S1 tập trung nhiều nhất ở S promoter (71,7%) và HSP70 (70,3%), sau đó NTCP (47,6%), NBS (45,5%), epitope tế bào B (42,3%) và epitope tế bào T (31,5%). Đột biến vùng S nhiều nhất tại MHR (62%), vùng HLA-II (49,8%), vùng HLA-I (16,8%). Vị trí axít amin thay thế vùng S gồm A184 (37,7%), S210 (35,4%) và S53 (33,7%).
Vùng pre-S1 có hai vị trí W4 và I108 và vùng gen S có vị trí F20, T47, L98, S174, V190, P203, L209 và F212 của vùng MHR và HLA-II có tỷ lệ cao hơn có ý nghĩa ở nhóm bệnh nhân viêm gan mạn có HCC so với nhiễm HBV mạn không HCC (p<0,05). Và qua phân tích đa biến, có 7 yếu tố liên quan HCC: giới nam, tuổi ≥40, đột biến W4P/R/Y vùng pre-S1 và 4 đột biến T47A/E/V/K, P120S/T, S174N và P203R vùng gen S của HBV.
– Kết luận: Có nhiều yếu tố liên quan đến HCC như giới tính, tuổi, và các đột biến của HBV tại pre-S1 (W4P/R/Y) và S (T47A/E/V/K, P120S/T, S174N và P203R).
