THÔNG TIN VỀ LUẬN ÁN
– Tên luận án: Đặc điểm di truyên, sinh học sinh sản và sinh thái học dinh dưỡng của cá thòi lòi vạch (Periophthalmus gracilis) và cá thòi lòi châm đen (Periophthalmus variabilis) ở một số tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.
– Ngành: Công nghệ Sinh học.
– Mã số: 9420201.
– Họ tên nghiên cứu sinh: Hứa Văn U.
– Khóa: 2021, đợt 2.
– Người hướng dẫn: GS.TS. Đình Minh Quang.
– Cơ sở đào tạo: Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Trường Đại học Cần Thơ.
1. Tóm tắt nội dung luận án
Nghiên cứu được thực hiện nhằm cung cấp được dẫn liệu về đa dạng di truyền, sinh học sinh sản và sinh thái học dinh dưỡng của loài cá thòi lòi vạch và thòi lòi chẩm đen. Đề tài thực hiện ba nội dung sau: (i) Xác định trình tự vùng gene COI và vùng gene 185 của loài cá thòi lòi vạch và thòi lòi châm đen; (ii) Nghiên cứu một số đặc điểm về sinh học sinh sản của loài cá thòi lòi vạch và thòi lòi châm đen; (iii) Nghiên cứu đặc điểm sinh thái học dinh dưỡng của loài cá thòi lòi vạch và thòi lòi châm đen.
Đề tài đã thu được các kết quả như sau:
(1) Đã khuếch đại và giải trình tự thành công 24 chuỗi trình tự vùng gene COI và 24 chuỗi trình tự vùng gene 185 trong nhân với kích thước theo thứ tự ~650 bp và ~500 bp. Khoảng cách di truyền giữa hai loài của gene COI là 18,7% và của gene 18S là 1,4%. Với giá trị bootstrap 100%, cây di truyền gene COI và gene 18S được chia thành hai nhóm rõ ràng.
(ii) Tỉ lệ giới tính ở cả hai loài đều xấp xỉ 1:1. Cá thòi lòi châm đen và cá thòi lòi vạch có khả năng sinh sản quanh năm, tập trung cao vào mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11. Sức sinh sản tuyệt đối và tương đối của cá thòi lòi châm đen lần lượt dao động từ 696 – 8.124 trúmg/cá cái và 256 – 1.023 trứng/g cá cái. Sức sinh sản tuyệt đối và tương đồi của cá thòi lòi vạch động từ 523 – 8.562 trứng cá cái và 902 – 6.961 trứng/g cá cái. Sức sinh sản của cả hai loài đều có mối quan hệ hồi quy chặt chẽ với chiều dài và khối lượng cá.
(iii) Phố thức ăn của cá thòi lòi châm đen khá đa dạng với 7 loại thức ăn chính gồm: tép, cá, ốc, còng, giun, kiến và mùn (mảnh vụ hữu cơ). Trong đó, kiến và tép là hai nguồn thức ăn chính của loài này. Cá thòi lòi vạch là loài ăn lọc với nguồn thức ăn chủ yếu là các loài phiêu sinh như Bacillariophyta, Cyanophyta, Chlorophyta, Euglenophyta, ngoài ra còn ăn mùn và một số loài động vật phù du nhỏ khác.
2. Những kết quả mới của luận án
Đây là công trình đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long và ở Việt Nam về Đặc điểm di truyên, sinh học sinh sản và sinh thái học dinh dưỡng của cá thòi lòi vạch và cá thòi lòi chẩm đen ở một số tỉnh ven biên Đồng bằng sông Cửu Long.
Đã đăng ký mới 24 trình tự vùng gene COI và 24 trình tự vùng gene 185 của hai loài cá thòi lòi vạch và thòi lòi chấm đen trên ngân hàng gene NCBI.
