THÔNG TIN VỀ NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
Họ và tên NCS: Nguyễn Tài Thu
Tên đề tài luận án: “Nghiên cứu biến đổi chức năng thất trái đo bằng siêu âm đánh dấu mô cơ tim ở bệnh nhân xơ gan được ghép gan”
Chuyên ngành: Gây mê hồi sức;
Người hướng dẫn:
1. TS. Phạm Đăng Hải
2. PGS. TS. Phạm Nguyên Sơn
Mã số: 972 01 02
Cơ sở đào tạo: Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng 108
Tóm tắt những đóng góp mới của luận án:
Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam sử dụng siêu âm đánh dầu mô cơ tim để đánh giá chức năng tim ở bệnh nhân xơ gan. STE là một phương pháp siêu âm mới có độ nhạy cao đã được chứng minh là có vai trò trong chân đoán sớm và tiên lượng các BN suy tim phân suất tổng máu thất trái bảo tồn. BN xơ gan có đặc điểm tổn thương trên hệ tim mạch đó là rối loạn CNTT không triệu chứng lâm sàng, đồng thời phân suất tổng máu thất trái cũng trong giới hạn bình thường. Như vậy rõ ràng STE là một phương pháp tiêm năng trong phát hiện sớm rối loạn CNTT thất trái ở BN xơ gan. Kết quả của nghiên cứu này cũng đã chứng minh điều đó: STE có khả năng phát hiện rồi loạn CNTT thất trái sớm hơn so với siêu âm tim thường quy: có 57,4% BN xơ gan trước ghép có rối loạn CNTT thất trái trên STE, trong khi đó trên siêu âm tim thường quy chỉ là 20,4%.
Điểm nhân thứ 2 đó là: đây cũng là nghiên cứu đầu tiên theo dõi đánh giá biên đối chức năng tim ở BN xơ gan sau khi được ghép gan. Sau khi được ghép gan, chuỗi sinh lý bệnh được cắt đứt, tổn thương tim mạch sẽ hồi phục. Tuy nhiên vào thời điểm nào sẽ hồi phục, hồi phục tới mức độ nào là các yêu tố cần được xem xét và nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu này cho thấy: Sau ghép gan, CNTT thất trái cải thiện hơn so với thời điểm trước ghép, GLS tăng từ 17,5% lên 21,0%, p<0,05 và tỷ lệ có rối loạn CNTT thất trái giảm từ 57,4% xuống 18,5%.
Ghép gan là một phẫu thuật lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ có thể gây ra biển đối lớn trong hệ tuần hoàn của BN xơ gan. Do vậy, các bất thường tim mạch không triệu chứng ở BN xơ gan có thể bộc lộ và tạo thành các biển cổ tim mạch, có thể đơn giản là rồi loạn nhịp tim thoáng qua, tới các biến chứng nguy hiểm hơn như suy tim, phù phổi cấp, tụt huyết áp cũng như các tổn thương thức phát như suy thận, tràn dịch màng phối… Kết quả nghiên cứu này cũng bước đầu cho thấy nhóm BN có giảm GLS trước mố có tỷ lệ tổn thương thận cấp cao hơn (65% so với 35%, p<0,05) và tỷ lệ nhịp nhanh xoang sau mổ cao hơn (36% so với 8,7%, p<0,05) so với nhóm không có giảm GLS.
Nghiên cứu cũng tìm ra một số đặc điểm ở BN xơ gan có liên quan đến tính trạng rồi loạn CNTT đó là: thang điểm độ nặng và nguyên nhân xơ gan: CNTT thất trái ở nhóm Child-Pugh C, MELD > 20, ALBI III, nguyên nhân do rượu giảm hơn so với nhóm Child-Pugh A+B, MELD < 20, ALBI I+II, nguyên nhân không do rượu (p<0,05).
Khi nghiên cứu mối liên quan giữa các yêu tô lâm sàng và cận lâm sàng với khả năng hồi phục chức năng tim sau ghép gan, kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng LAVI, điểm MELD, bilirubin toàn phần, men gan (GOT, GPT) và thời gian thiêu máu nóng có liên quan có ý nghĩa thống kê với khả năng hồi phục rối loạn CNTT thất trái sau ghép gan. Trong đó, các giá trị odds ratio đều nhỏ hơn 1 cho thấy rằng sự gia tăng của các yếu tố này có thể làm giảm khả năng hồi phục CNTT thất trái sau ghép.
