NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
Tên luận án: “Nghiên cứu hóa học và hoạt tính sinh học các steroid phân cực từ loài sao biển Archaster typicus Việt Nam”
Mã số: 62.44.01.17. Chuyên ngành: Hóa học các hợp chất thiên nhiên
Họ và tên NCS: Trịnh Thị Thu Hương
Khóa đào tạo: 2009 – 2013 (Hình thức đào tạo: tập trung)
Chức danh, học vị và tên người hướng dẫn:
1. GS.TS. Phạm Quốc Long
2. GS.TSKH. Valentin Aronovich Stonik.
Tên cơ sở đào tạo: Viện Hóa học các hợp chất thiên nhiên – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Nội dung: Những đóng góp mới về mặt học thuật, lý luận, những luận điểm mới rút ra từ kết quả nghiên cứu của Luận án:
1. Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu sâu về hóa học và hoạt tính sinh học của lớp chất steroid phân cực từ loài sao biển Archaster typicus thu thập ở vùng biển Việt Nam.
2. Từ loài sao biển này đã phân lập được 17 hợp chất steroid phân cực, trong đó có 9 chất lần đầu tiên phân lập được từ thiên nhiên, 9 hợp chất đó là: (24R)-27-nor-5α-cholestane-3β,5,6α,8,14,15α,24-hexaol (AT4), (24R)-27-Nor-5-cholestane-3,24-heptaol (A1), (24R)-24-O-α-D-glucopyranozo-27-nor-5α-cholestan-3β,4β,5,6α,7β,8,14, 15α,24α-nonaol (A2), 5α-Cholestane-3β,4β,5,6α,8,14,15α,24,26-nonaol (A3), Muối (24S) – & (24R)-5-Cholest-25(27)-ene-3,6,8,14,15,24,26-heptaol 15-O-sulfate (A4), Muối (23E)-27-Nor-25-oxo-5-cholest-23-ene-3,6,8,14,15-pentaol 15-O-sulfate (A5), Archasteroside A (A14), Archasteroside B (A15), Archasteroside C (A16)
Ngoài ra, 6 hợp chất 3-O-sulfoasterone (A6), 3-O-sulfothornasterol A (A7), 24-3-O-sulfothornasterol A (A8), Muối natri (24E)-5-cholest-24-ene-3,4,5,6,78,14, 15-nonaol6-O-sulfate (A9), Muối natri (24E)-5-cholest-24-ene-3,6,8,14, 15-hexaol 15-O-sulfate (A10), Muối natri (24E)-5-cholest-24-ene-3,4,6,8,14, 1526-heptaol 15-O-sulfate. (A11) lần đầu tiên được tìm thấy ở loài Archaster typicus của Việt Nam
3. Lần đầu tiên tiến hành đánh giá hoạt tính chống ung thư in vitro của các hợp chất mới qua đánh giá gây độc tế bào trên các dòng ung thư và đánh giá ảnh hưởng đến hoạt động của các yếu tố phiên mã NF-κB, p53 (một protein ức chế khối u ở người). Kết quả cho thấy: Hợp chất A14 và A15 có hoạt tính gây độc tế bào trên các dòng tế bào ung thư cổ tử cung ở người (Hela) (IC50¬ là 24 µM và 14 µM) và dòng tế bào ung thư biểu mô của chuột (JB6 Cl 41) với giá trị IC50¬ là: 37 µM và 18 µM. Hợp chất A15 có hoạt tính gây độc tế bào trên dòng tế bào ung thư biểu mô của chuột (JB6 Cl 41) theo cơ chế kích hoạt phiên mã p53.
4. Lần đầu tiên tiến hành đánh giá độc tính của các chất phân lập được từ loài sao biển A.typicus lên sự thụ tinh và phát triển phôi bào trên loài cầu gai Strongylocentrotus intermedius
